We are the UK Government’s independent adviser on sustainable development. Through advocacy, advice and
appraisal, we help put sustainable development at the heart of Government policy

Asesiad cyntaf Comisiwn Datblygu Cynaliadwy Cymru ar Ddatblygu Cynaliadwy mewn Llywodraeth

18 December 2009

Adroddiad yn dangos cynnydd amrywiol yn Ystâd Llywodraeth Cynulliad Cymru

Cefndir

Mae Cymru’n Un: Cenedl Un Blaned, cynllun datblygu cynaliadwy newydd Llywodraeth Cynulliad Cymru, yn gofyn i’r Comisiwn Datblygu Cynaliadwy asesu ac adrodd ar weithredoedd Llywodraeth Cynulliad Cymru ar draws ei hystâd weinyddol. Mae’n hasesiad Datblygu Cynaliadwy mewn Llywodraeth (SDiG) yn seiliedig ar yr wybodaeth a gyflwynwyd gan Lywodraeth Cynulliad Cymru o dan ei system rheoli amgylcheddol Draig Werdd ac mae’n cynnig golwg gyffredinol ar ba mor dda y mae’r llywodraeth yn perfformio mewn meysydd fel allyriadau o adeiladau a theithio, treuliant dŵr a gwastraff.

Mae’n hasesiad yn ymdrin â blwyddyn ariannol 2008/9, gyda Llywodraeth Cynulliad Cymru’n cael ei graddio yn ôl gwir berfformiad mewn meysydd allweddol. Mae Llywodraeth Cynulliad Cymru yn gweithredu system rheoli amgylcheddol sy’n cyfateb i ISO 14001. Er y gellir cymharu’r safon gyffredinol â’r hyn a ddefnyddir gan Lywodraeth y DU, ar y cyfan ni ellir cymharu tebyg wrth debyg rhwng targedau unigol.

Yn 2010 bydd y Comisiwn Datblygu Cynaliadwy hefyd yn cynhyrchu adolygiad ehangach o statws cyffredinol cynaliadwyedd yng ngweithredoedd y llywodraeth, gan adeiladu ar ganfyddiadau’r asesiad hwn a gwneud argymhellion.

Mae’r asesiad SDiG hwn, yr adroddiad dilynol, a’n sylwebaeth annibynnol ar adroddiad blynyddol Llywodraeth y Cynulliad ar y cynnydd a wnaed yn erbyn ei chynllun datblygu cynaliadwy yn ffurfio’n swyddogaeth asesu annibynnol fel Comisiwn.

Canfyddiadau Asesiad Cyntaf Cymru ar Ddatblygu Cynaliadwy mewn Llywodraeth

Crynhoir ein hasesiad o berfformiad Llywodraeth Cynulliad Cymru yn erbyn targedau’r Ddraig Werdd yn y tabl canlynol.

 Allyriadau carbon o swyddfeydd a theithiau busnes
 Allyriadau carbon o gerbydau ar y ffordd
        Gwastraff sy'n codi
 Ailgylchu
 Y defnydd o ddŵr
 Y defnydd o ddŵr (adeiladau newydd neu waith adnewyddu mawr)
 Trydan a gynhyrchwyd o ffynonellau adnewyddadwy

Crynhoir ein hasesiad o berfformiad Llywodraeth Cynulliad Cymru o ran defnyddio mecanweithiau allweddol i gyflwyno cynaliadwyedd yn y tabl canlynol.

 BREEAM
    Arfarniadau Cynaliadwyedd
 Systemau Rheoli Amgylcheddol
 Ymrwymiad yr Ymddiriedolaeth Garbon


Allwedd:

    Da iawn
  Da
 Rhywfaint o gynnydd
 Gwan
 Ddim yn briodol

Uchafbwyntiau

  • Cyfarfu Llywodraeth Cynulliad Cymru â’i tharged 2010 i leihau gwastraff sy’n codi 5% (o’i gymharu â 2006/7) yn gynnar, gan weld lleihad o 5.4% yn y flwyddyn adrodd hon (2008/9)
  • Mae Llywodraeth Cynulliad Cymru yn debygol iawn o berfformio’n well na Llywodraeth y DU mewn ailgylchu, ac mae wedi cyrraedd graddfa ailgylchu o 59% o’r gwastraff sy’n codi (o’i gymharu â 2006/7)
  • Mae 85% o’r contractau cyflenwad trydan bellach yn dariff gwyrdd ac yn darparu 73% o’r holl drydan a ddefnyddir yn y swyddfeydd i gyd.

Isafbwyntiau

  • Er bod y cynnydd mewn allyriadau carbon deuocsid wedi’i wyrdroi, ac allyriadau carbon deuocsid o ystâd weinyddol Llywodraeth Cynulliad Cymru yn gostwng yn gyffredinol (i lawr 4% yn y flwyddyn adrodd hon, o’i gymharu â’r flwyddyn gynt), cododd yr allyriadau o gerbydau ffordd a ddefnyddir ar gyfer busnes Llywodraeth Cynulliad Cymru 1.4% (2008/9 o’i gymharu â 2007/8)
  • Mae graddfa’r gostyngiad mewn allyriadau carbon deuocsid yn y flwyddyn adrodd hon yn dangos cynnydd annigonol os yw Llywodraeth Cynulliad Cymru am gwrdd â’i tharged o ostyngiad o 30% mewn allyriadau erbyn Rhagfyr 2010 (yn seiliedig ar waelodlin 2006/7)
  • Mae treuliant dŵr ar ystâd weinyddol Llywodraeth y Cynulliad yn cynyddu’n gyffredinol er gwaethaf gostyngiad yn y defnydd o ddŵr yn yr adeilad mwyaf ar yr ystâd (Parc Cathays).

Ymateb y Comisiwn

Mae’n hadroddiad SDiG cyntaf yn dangos cynnydd cymysg gan Lywodraeth Cynulliad Cymru. Rydym yn falch gyda’r lleihad mewn gwastraff a gyda’r ffaith bod mwy o drydan yn dod o dariffau ‘gwyrdd’. Fodd bynnag, rydym yn pryderu am y diffyg cynnydd mewn rhai meysydd, fel treuliant dŵr ac allyriadau trafnidiaeth.

Mae’r ffaith fod yr asesiad hwn wedi’i gynnal yn gam pwysig ynddo’i hun tuag at wneud gwelliannau ac rydym yn falch fod y Comisiwn wedi mabwysiadu’r swyddogaeth newydd hon i fonitro perfformiad yng Nghymru.

Gwybodaeth bellach

» Lawrlwytho Adroddiad SDiG cyntaf Cymru

» Safon Draig Werdd Llywodraeth Cynulliad Cymru – yma ceir mwy o fanylion am y targedau a’r perfformiad

» SDiG y Comisiwn Datblygu Cynaliadwy ar Lywodraeth y DU – mae’r dudalen hon yn rhoi mwy o fanylion am dargedau a pherfformiad Llywodraeth y DU

< Back